Đây được xem là bước cụ thể hóa quan trọng các cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô năm 2026, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực phát triển mới của Thủ đô.
Hoạt động nghiên cứu, phát triển và trình diễn sản phẩm công nghệ số tại Hà Nội.
Hình thành hệ sinh thái hỗ trợ từ nghiên cứu đến ứng dụng
Một trong những điểm đáng chú ý của các nghị quyết là cách tiếp cận theo chuỗi giá trị hoàn chỉnh của hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Nghị quyết quy định một số chính sách thúc đẩy nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và chuyển giao công nghệ tập trung hỗ trợ các tổ chức, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học trong quá trình nghiên cứu, ứng dụng và làm chủ công nghệ. Thành phố dành nhiều cơ chế ưu đãi cho hoạt động nghiên cứu, thử nghiệm, chuyển giao công nghệ, phát triển hạ tầng khoa học công nghệ, hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư đổi mới công nghệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Tiếp nối giai đoạn nghiên cứu, Nghị quyết về phát triển khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ tạo điều kiện để các ý tưởng, sản phẩm và kết quả nghiên cứu được thương mại hóa. Nghị quyết quy định nhiều chính sách hỗ trợ đối với cá nhân, nhóm khởi nghiệp và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo như hỗ trợ sử dụng cơ sở kỹ thuật, cơ sở ươm tạo phục vụ thử nghiệm sản phẩm, thuê chuyên gia tư vấn, tham gia các chương trình đào tạo, cuộc thi và hoạt động khởi nghiệp sáng tạo.
Đặc biệt, các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong những năm đầu hoạt động được hỗ trợ chi phí đăng ký sở hữu trí tuệ, đăng ký chất lượng sản phẩm, dịch vụ; đồng thời được tiếp cận không gian làm việc và hạ tầng công phục vụ hoạt động đổi mới sáng tạo.
Không chỉ hỗ trợ hình thành các sản phẩm mới, Hà Nội còn chú trọng bảo vệ và khai thác hiệu quả tài sản trí tuệ. Nghị quyết dành nhiều cơ chế hỗ trợ đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ trong nước và quốc tế, xây dựng hệ thống quản trị tài sản trí tuệ, phát triển nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý và ứng dụng công nghệ số trong chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Tháo gỡ điểm nghẽn trong thương mại hóa kết quả nghiên cứu
Một trong những điểm mới nổi bật của các chính sách lần này là thúc đẩy mạnh mẽ quá trình thương mại hóa kết quả nghiên cứu khoa học.
Theo đó, các trường đại học, viện nghiên cứu công lập được tham gia thành lập doanh nghiệp hoặc góp vốn bằng tài sản trí tuệ, kết quả nghiên cứu để đưa các sản phẩm khoa học công nghệ vào thực tiễn. Đây là bước tiến quan trọng nhằm thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu và thị trường, vốn được xem là một trong những hạn chế kéo dài trong hoạt động khoa học công nghệ.
Cùng với đó, các cơ chế hỗ trợ định giá tài sản trí tuệ, hỗ trợ thành lập doanh nghiệp thương mại hóa kết quả nghiên cứu và hỗ trợ chuyển giao công nghệ được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực để các nhà khoa học, tổ chức nghiên cứu mạnh dạn đưa các ý tưởng và công nghệ mới vào sản xuất, kinh doanh.
Đáng chú ý, các nghị quyết cũng thể hiện tư duy quản lý mới khi chấp nhận rủi ro có kiểm soát trong hoạt động nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Những nhiệm vụ khoa học công nghệ không đạt kết quả như kỳ vọng do nguyên nhân khách quan hoặc rủi ro khoa học công nghệ nhưng được triển khai đúng quy trình sẽ được xem xét miễn trách nhiệm, thay vì áp dụng cách tiếp cận quản lý hành chính truyền thống.
Tạo nguồn lực tài chính cho đổi mới sáng tạo
Để các chính sách hỗ trợ được triển khai hiệu quả, Hà Nội đồng thời ban hành Nghị quyết về thành lập Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của thành phố.
Quỹ được tổ chức theo mô hình quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, có chức năng tiếp nhận và quản lý các nguồn lực từ ngân sách nhà nước cũng như các nguồn vốn hợp pháp khác để tài trợ, đặt hàng, hỗ trợ các chương trình, dự án và nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.
Thông qua Quỹ, Thành phố có thể triển khai nhiều hình thức hỗ trợ linh hoạt như tài trợ, đặt hàng, đồng tài trợ, hỗ trợ kinh phí, hỗ trợ lãi suất vay và các hình thức hỗ trợ hợp pháp khác đối với các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân hoạt động trong lĩnh vực khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Quỹ cũng được phép phối hợp với các quỹ đầu tư mạo hiểm và các nguồn vốn hợp pháp khác nhằm hình thành chuỗi hỗ trợ tài chính khép kín cho hoạt động nghiên cứu, khởi nghiệp sáng tạo và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.
Việc hình thành Quỹ không chỉ góp phần bảo đảm nguồn lực triển khai các chính sách mới mà còn tạo cơ chế huy động sự tham gia của xã hội vào phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo của Thủ đô.
Động lực mới cho phát triển Thủ đô
Ba nghị quyết được ban hành đồng thời đã tạo nên một hệ sinh thái chính sách tương đối hoàn chỉnh, bao quát toàn bộ quá trình từ nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ, bảo hộ tài sản trí tuệ, khởi nghiệp sáng tạo đến huy động nguồn lực tài chính cho đổi mới sáng tạo.
Trong bối cảnh Hà Nội đặt mục tiêu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ hàng đầu cả nước và khu vực, những cơ chế mới này được kỳ vọng sẽ tạo môi trường thuận lợi hơn cho các nhà khoa học, doanh nghiệp công nghệ, startup và các tổ chức nghiên cứu phát huy tiềm năng, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo.