Thực hiện nghị quyết, 5 năm qua, việc hình thành và đưa vào ứng dụng các nền tảng số quan trọng được coi là bước đột phá của chuyển đổi số. Trong kỷ nguyên chuyển đổi số, việc phát triển đồng bộ các nền tảng, ứng dụng số không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu để hình thành một hệ sinh thái quốc gia hiện đại, hiệu quả và bền vững.
Ứng dụng công nghệ sinh trắc học trên hệ thống định danh và xác thực điện tử VNeID để làm thủ tục lên máy bay tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài. Ảnh: Tạ HảiNhững ứng dụng phục vụ người dân
Anh Duy Khang, công tác tại một cơ quan truyền thông tại Hà Nội cho biết, gần đây do công việc nên anh phải di chuyển nhiều và vì vậy mới thấy thấm thía vai trò của giấy tờ số. “Từ việc vô tình quên giấy tờ khi ra sân bay, với chiếc điện thoại và tài khoản ứng dụng định danh điện tử VNeID định danh mức 2, tôi đã làm thủ tục lên máy bay trực tuyến và sinh trắc học tại cổng an ninh, cổng ra tàu bay nhanh chóng, thuận tiện, không phải xếp hàng…”, anh Khang chia sẻ.
Từ một ứng dụng định danh điện tử, VNeID đã trở thành siêu ứng dụng với nhiều chức năng, có 65 triệu tài khoản người dùng. Hiện nay, VNeID đã tích hợp 17 triệu tài khoản an sinh xã hội, cũng là căn cứ để chi trả tiền hỗ trợ nhân dân nhân dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2-9. VNeID được sử dụng để đăng nhập Cổng dịch vụ công trực tuyến từ tháng 7-2024, chưa kể 6 nhóm giấy tờ được đưa lên VNeID, như giấy phép lái xe, đăng ký xe…
Hay với ứng dụng VssID - “Bảo hiểm xã hội số” thay thế sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế, người dân có thể chủ động theo dõi quá trình tham gia, lịch sử thụ hưởng chế độ, chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và các dịch vụ trực tuyến liên quan. VssID được tích hợp với VNeID cho phép người dùng đăng nhập VssID bằng tài khoản định danh điện tử VNeID. Hiện cả nước có hơn 35 triệu người tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp sử dụng VssID.
Tại Hà Nội, một ứng dụng khác được thành phố đưa vào sử dụng là Công dân Thủ đô số - iHanoi. Từ một chức năng đầu tiên là phản ánh, kiến nghị, nay iHanoi đã tích hợp đa tính năng, đa lĩnh vực, từ thủ tục hành chính, giao thông đến y tế, giáo dục, khoa học công nghệ… iHanoi đã có gần 6 triệu người dùng, 450.000 lượt truy cập mỗi ngày, trở thành nền tảng công dân số thành công nhất cả nước. iHanoi cũng đã tiếp nhận 900.000 phản ánh, kiến nghị trong 17 tháng vừa qua.
Thành phố đang đầu tư cho iHanoi các tính năng mới, để iHanoi trở thành một kênh mạng xã hội chính danh của thành phố, không chỉ tương tác giữa chính quyền với người dân mà sẽ trở thành kênh tương tác giữa người dân với người dân. Thành phố dự kiến phát triển ứng dụng iHanoi thành “super app” phục vụ người dân, doanh nghiệp trong quý I-2026.
Rất gần gũi với đời sống hằng ngày, một trong những ứng dụng được cộng đồng đón nhận và tạo ra chuyển biến xã hội tích cực chính là các ứng dụng tài chính ngân hàng. Chỉ cần có chiếc điện thoại, người dân có thể giao dịch nếu có tài khoản và mã QR. Chị Thu Trà, ở ngõ 16 phố Trung Liệt, phường Đống Đa cho biết, trước kia đi chợ phải mang theo ví, hơi bất tiện. Khi công nghệ phát triển, thanh toán không tiền mặt ra đời, việc đi chợ quá tiện lợi. Chỉ cần vào ứng dụng ngân hàng, quét mã QR là có thể thanh toán mọi loại hàng hóa, dịch vụ vô cùng tiện lợi.
Không chỉ có người mua hàng, người bán hàng cũng rất thích hình thức thanh toán không dùng tiền mặt. Chị Hoàng Kim, chủ hộ kinh doanh tại phố Nguyễn Công Trứ, phường Hai Bà Trưng cho biết, hằng ngày chị bán và nhập nhiều chủng loại hàng hóa nên việc khách hàng trả tiền theo phương thức chuyển khoản rất tiện lợi. “Trước kia khách đông, nhiều khi mình bị rối và có thể nhầm lẫn. Nay chỉ cần để mã QR, khách trả tiền rất nhanh lại an toàn”, chị Kim cho biết.
Số liệu mới nhất cập nhật cho thấy, thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam phổ cập đến mọi doanh nghiệp, mọi nhà, mọi người. Đến cuối năm 2025, ước tính giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp 26 lần Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) với hơn 20,2 tỷ giao dịch/năm. Những kết quả bước đầu cho thấy, với quyết tâm và sự đồng lòng, hệ sinh thái số quốc gia sẽ trở thành nền tảng quan trọng, góp phần đưa Việt Nam phát triển nhanh, bao trùm và bền vững trong kỷ nguyên số.
Sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp là thước đo kết quả
Theo đánh giá của Bộ Khoa học và Công nghệ, sau 5 năm triển khai chuyển đổi số, Việt Nam đạt nhiều kết quả rõ nét như chỉ số hạ tầng viễn thông xếp hạng 67 (tăng 41 bậc), tốc độ internet xếp hạng 18 (tăng 42 bậc), chính phủ điện tử xếp hạng 71, an toàn thông tin xếp hạng 17. Kinh tế số tăng trưởng 8,6%, doanh thu ngành công nghiệp công nghệ thông tin - truyền thông tăng 26%. Đặc biệt, 100% công dân từ 14 tuổi trở lên đã có căn cước công dân; số lượng công dân trưởng thành có chữ ký số đạt 24 triệu, tăng 37 lần so với trước. Chỉ số phát triển con người (HDI) năm 2025 đạt 0,766, xếp thứ 93/193 quốc gia.
Chuyển đổi số quốc gia tiếp tục có bước tiến mới. Các nền tảng quốc gia trọng yếu như Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cổng dịch vụ công quốc gia, ứng dụng định danh điện tử VNeID, cùng một số nền tảng chuyên ngành đã được vận hành và bước đầu phát huy hiệu quả, nhất là trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào vận hành. Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến chuyển biến tích cực; nhiều thủ tục hành chính được đơn giản hóa, giúp tiết kiệm hàng nghìn tỷ đồng cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời nâng cao minh bạch và hiệu quả quản lý nhà nước.
Đáng chú ý, sự phát triển của nhiều nền tảng, ứng dụng số trong thời gian qua đều do đội ngũ kỹ sư người Việt làm chủ và phát triển. Bên cạnh yếu tố các nền tảng, sản phẩm được phát triển để phục vụ nhu cầu nhóm khách hàng, thị trường của mình, có không ít sản phẩm, ứng dụng được khởi xướng từ chương trình “Make in Viet Nam” - sáng tạo tại Việt Nam, làm ra tại Việt Nam được Bộ Thông tin và Truyền thông, nay là Bộ Khoa học và Công nghệ phát động.
Sau 6 năm, đã có nhiều sản phẩm công nghệ “Make in Vietnam” đã ra đời, cung cấp giải pháp cho hàng triệu người dùng trong nước, một số sản phẩm vươn ra thị trường khu vực và quốc tế…
Về định hướng phát triển trong giai đoạn 2026-2030, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng cho biết, Việt Nam cần một bước tiến mới là sáng tạo tại Việt Nam, làm ra tại Việt Nam để đi ra thế giới. Điều này đòi hỏi tư duy khác, cách làm khác, trong đó tư duy dẫn dắt không chỉ bắt đầu từ công nghệ mà từ quản trị thông minh; sản phẩm dẫn dắt không phải là nhiều ứng dụng rời rạc mà là các nền tảng cốt lõi, công nghiệp số, AI, bán dẫn, dẫn dắt hệ sinh thái.
Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đã xác định được cách làm bài bản, hướng đi đúng, phù hợp với xu thế phát triển của thế giới với những lĩnh vực trọng tâm. Việt Nam rất chủ động trong việc mở rộng hợp tác quốc tế và thúc đẩy phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo nhằm huy động nguồn lực trong và ngoài nước. Sự tham gia tích cực của doanh nghiệp công nghệ, quỹ đầu tư đã bắt đầu hình thành những hạt nhân, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu và phát triển sản phẩm công nghệ có giá trị gia tăng…
Ngày 25-12 vừa qua, chủ trì Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Tổng Bí thư Tô Lâm đề nghị, đẩy mạnh phát triển các ứng dụng, sản phẩm cụ thể phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và người dân. Mọi chính sách, nền tảng và dịch vụ, tiện ích phải đáp ứng yêu cầu phục vụ người dân và doanh nghiệp; sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp là thước đo kết quả thực hiện; tăng cường chuyển đổi số gắn với cải cách hành chính và tinh gọn bộ máy, vận hành có hiệu quả chính quyền địa phương 2 cấp, cắt giảm thủ tục hành chính và cung cấp dịch vụ công trực tuyến; thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong khu vực công thông qua phân cấp, chuẩn hóa quy trình, số hóa toàn diện và tạo điều kiện để bộ, ngành, địa phương chủ động khai thác dữ liệu và vận hành hiệu quả các nền tảng số dùng chung.
Đồng bộ nền tảng số kết nối hệ sinh thái quốc gia không chỉ là bước tiến công nghệ, mà là cuộc chuyển mình toàn diện của quản trị và xã hội. Khi nhà nước đóng vai trò kiến tạo, doanh nghiệp là động lực và người dân là trung tâm, hệ sinh thái số sẽ phát huy tối đa giá trị.
Nguồn: hanoimoi.vn